Pizza là một trong những món ăn biểu tượng của nước Ý, đã và đang trở thành lựa chọn ẩm thực toàn cầu. Thế nhưng, đằng sau chiếc bánh ấy là cả một hành trình lịch sử kéo dài hàng thế kỷ, bắt đầu từ thời cổ đại cho đến khi được “quốc tế hóa” và phổ biến khắp thế giới.
Bạn có bao giờ tò mò rằng nguồn gốc của pizza từ đâu? Ai là người tạo ra chiếc bánh đặc biệt này và tại sao nó lại nổi tiếng đến vậy? Hãy cùng Thiên Phước lần theo dấu vết lịch sử để tìm câu trả lời nhé!
Nguồn gốc của Pizza?
Khi nhắc đến ẩm thực Ý, hình ảnh lớp vỏ giòn tan cùng phần topping đầy màu sắc của pizza đã trở nên quá quen thuộc. Nhưng nguồn gốc của bánh pizza thật ra bắt đầu từ rất lâu trước khi nước Ý hiện đại hình thành.
Nguồn gốc của pizza
Trước khi trở thành một món bánh mang tên riêng, pizza vốn có gốc gác từ những loại bánh phẳng (flatbread) của nhiều nền văn hóa cổ đại khác nhau. Đây chính là tiền thân sơ khai của pizza:
Pizza trong thời cổ đại
Ai Cập cổ đại: Người Ai Cập cổ đã nướng các loại bánh mì phẳng trên đá nóng, đôi khi rưới dầu ô liu và gia vị tự nhiên. Đó là một món ăn đơn giản, dễ chế biến - thích hợp để cung cấp năng lượng cho người lao động.
Nền văn minh Hy Lạp và La Mã cổ: Họ cũng làm các loại bánh phẳng, thường sử dụng thảo mộc, dầu ô liu, bơ sữa. Ở thời La Mã, bánh phẳng đôi khi được dùng làm bữa ăn nhanh cho người di chuyển hoặc binh lính.
Tuy nhiên, những phiên bản bánh phẳng này không hẳn là “pizza” mà chúng ta biết đến ngày nay. Chúng đơn thuần là bánh mì dẹt được nướng chín rồi ăn kèm các nguyên liệu khác nhau.
Pizza sơ khai
Ở hầu hết các nền văn hóa cổ, pizza sơ khai không phải món sang trọng mà thường là thực phẩm dành cho những người lao động hoặc nhóm dân cư có thu nhập thấp. Các nguyên liệu sử dụng đều rất gần gũi:
-
Bột mì
-
Dầu ô liu
-
Thảo mộc và muối
-
Đôi khi là phô mai thô hoặc rau củ còn sót lại
Điều này phản ánh một thực tế thú vị về nguồn gốc của pizza: món ăn này vốn dĩ ra đời để giải quyết nhu cầu cơ bản là ăn no, giá rẻ và dễ làm.
Napoli là cái nôi của pizza hiện đại
Bước ngoặt thực sự đến vào thế kỷ 18, khi người dân Napoli (Ý) bắt đầu thêm cà chua và phô mai lên lớp bánh mì phẳng quen thuộc, đánh dấu sự hình thành của pizza hiện đại. Ở giai đoạn này, pizza vẫn là món ăn của tầng lớp lao động nghèo trong các khu phố đông đúc, được bày bán trên những chiếc xe đẩy phục vụ người đi đường.
Napoli là cái nôi của pizza hiện đại
Một trong những tiệm pizza đầu tiên được ghi nhận, Antica Pizzeria Port Alba, đã mở cửa tại Napoli từ năm 1738, ban đầu chỉ là một quầy hàng rong trước khi phát triển thành cửa hàng. Điều này cho thấy pizza đã sớm trở thành một phần đời sống thường nhật của người dân Napoli, chứ không phải chỉ là món ăn nhất thời.
Có thể nói, nguồn gốc của pizza hiện đại gắn liền với tinh thần sáng tạo và giản dị của người dân Napoli, họ đã biến những nguyên liệu bình dân, giá rẻ thành một món ăn mang đậm dấu ấn văn hóa địa phương.
Câu chuyện về Nữ hoàng Margherita và sự ra đời của Pizza Margherita
Vào ngày 11 tháng 6 năm 1889, câu chuyện về pizza bước sang một trang mới đầy biểu tượng. Tại Cung điện Capodimonte, đầu bếp người Napoli, Raffaele Esposito được mời chuẩn bị món ăn cho Nữ hoàng Margherita Teresa, phu nhân Vua Umberto I
Esposito đã sáng tạo ra một loại pizza với ba nguyên liệu tượng trưng cho màu sắc trên quốc kỳ nước Ý:
-
Đỏ - cà chua
-
Trắng - phô mai mozzarella
-
Xanh - lá húng quế
Pizza không chỉ ngon miệng mà còn mang giá trị biểu tượng của một quốc gia. Nữ hoàng Margherita đã vô cùng hài lòng, và cái tên Pizza Margherita ra đời từ đó, trở thành một trong những biến thể pizza được yêu thích bậc nhất cho đến tận ngày nay.
Có thể xem câu chuyện Pizza Margherita là minh chứng rõ ràng cho việc pizza từ món ăn bình dân đã vươn lên trở thành một biểu tượng văn hóa được tôn vinh và ghi nhận trên toàn thế giới.
Câu chuyện về nữ hoàng Margherita và Pizza Margherita
Naples và di sản pizza được thế giới công nhận?
Không chỉ dừng lại ở một món ăn được yêu thích, nghệ thuật làm pizza của người Napoli còn được cả thế giới chính thức ghi nhận. Năm 2017, UNESCO đã đưa nghệ thuật làm pizza truyền thống của những người thợ pizza Napoli (pizzaiuolo) vào danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.
Đây là một cột mốc quan trọng, khẳng định pizza không đơn thuần là món ăn đường phố mà còn là một phần di sản văn hóa được gìn giữ qua nhiều thế hệ, từ cách nhào bột, tạo hình bánh cho đến kỹ thuật nướng trong lò gạch truyền thống.
Chính sự công nhận này đã góp phần khẳng định vị thế của Napoli như cái nôi đích thực của pizza hiện đại trong mắt bạn bè quốc tế.
Pizza Napoli được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể
Pizza lan rộng toàn cầu như thế nào?
Cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20, làn sóng di cư của người Ý sang Mỹ đã mang pizza vượt đại dương. Thời gian đầu, món ăn này chủ yếu quanh quẩn trong cộng đồng người Ý xa xứ. Phải đến sau Thế chiến II, khi lính Mỹ trở về nước với nỗi nhớ hương vị pizza đã nếm thử tại châu Âu, món ăn này mới thực sự bùng nổ và lan rộng.
Tại Mỹ, pizza tiếp tục được biến tấu đa dạng:
-
Pizza có lớp phô mai dày hơn
-
Topping phong phú như pepperoni, xúc xích, rau củ…
-
Phiên bản “deep dish pizza” của Chicago
-
Pizza mang phong cách New York mỏng, giòn
Phiên bản “deep dish pizza” của Chicago
Trong các thập kỷ tiếp theo, pizza nhanh chóng trở thành món ăn phổ biến ở khắp mọi nơi:
-
Nhật Bản thêm hải sản, rong biển
-
Brazil có các biến thể địa phương
-
Hàn Quốc kết hợp kim chi
-
Việt Nam tạo ra pizza hải sản, pizza chay, pizza phở…
Điều này cho thấy pizza không chỉ lan rộng toàn cầu, mà còn liên tục được biến tấu đa dạng theo từng nền văn hóa ẩm thực, dần trở thành một trong những món ăn có sức ảnh hưởng trong ngành F&B.
Từ món Pizza Âu nhập khẩu đến hương vị rất Việt
Pizza gia nhập thị trường Việt Nam vào khoảng thập niên 1990, ban đầu chủ yếu xuất hiện trong thực đơn của các nhà hàng, khách sạn quốc tế tại những thành phố lớn. Phải chờ đến sau năm 2010, món ăn này mới thực sự phổ biến rộng rãi trong đời sống ẩm thực của người Việt.
Người Việt đã biến tấu pizza theo nhiều cách rất riêng: pizza hải sản tươi sống, pizza bò phô mai, pizza chay rau củ, thậm chí cả pizza mắc khén mang đậm hương vị bản địa.
Ngày nay, nhiều người Việt còn chủ động tìm hiểu cách làm bánh pizza tại nhà, tự tay tạo ra những phiên bản mang đậm khẩu vị địa phương. Đây chính là minh chứng cho sự giao thoa giữa ẩm thực Ý và văn hóa ẩm thực Việt. Pizza tại Việt Nam không còn là món ăn nhập khẩu đơn thuần, mà đã trở thành món ăn đa dạng, sáng tạo và được nhiều người yêu thích.
Pizza mắc khén tại Việt Nam
Vai trò của lò nướng pizza chuẩn
Để tạo ra một chiếc pizza đạt chuẩn về độ giòn và hương vị đặc trung, việc sử dụng lò nướng pizza đúng chuẩn là yếu tố quan trọng. Đây cũng chính là lý do ngày càng nhiều chủ nhà hàng pizza tại Việt Nam chú trọng đầu tư vào lò nướng chất lượng, từ lò pizza nướng củi mang phong cách truyền thống cho đến lò gas, lò điện, lò hybrid và lò mâm xoay hiện đại, tiện dụng.
Và đây cũng là thế mạnh mà Xây lò pizza Thiên Phước Minh mang đến cho các nhà hàng, quán ăn và cơ sở kinh doanh pizza tại Việt Nam: thiết kế và thi công lò nướng pizza chuẩn Ý, giúp giữ nguyên hương vị truyền thống và nâng tầm chất lượng sản phẩm.
>>> Tìm hiểu thêm về: Cách Vệ Sinh Lò Nướng Pizza Thủ Công Đơn Giản
Vai trò của lò nướng pizza chuẩn
Kết luận
Qua hành trình phát triển hàng thế kỷ, nguồn gốc pizza không chỉ gói gọn ở Napoli mà là câu chuyện của sự giao thoa văn hóa, sáng tạo và lan tỏa toàn cầu. Từ món ăn đường phố bình dân, pizza đã vươn mình trở thành biểu tượng ẩm thực được UNESCO công nhận và được yêu thích khắp thế giới.
Ngày nay, để tiếp nối tinh thần ấy trong kinh doanh, việc đầu tư một chiếc lò pizza phù hợp là yếu tố quan trọng giúp món ăn giữ được trọn vẹn hương vị truyền thống.
Thiên Phước Minh sẵn sàng đồng hành cùng chủ nhà hàng từ tư vấn, thiết kế đến thi công lò pizza tối ưu theo mô hình và ngân sách. Liên hệ ngay để nhận giải pháp lò nướng pizza hiệu quả và bền vững cho nhà hàng của bạn.
XÂY LÒ PIZZA THIÊN PHƯỚC MINH
Văn phòng: 25/12D Nguyễn Hậu, P. Tân Sơn Nhì, TP.HCM
Địa chỉ kho: Lô A9, Cụm Công nghiệp Nhị Xuân, Xã Xuân Thới Sơn, TP.HCM
Hotline (Zalo): 0913 716 139 – 0983 123 128 – 0913 542 741
Mail: sales@xaylopizza.com
Website: thienphuocminh.com
